Czy norweski jest trudny? Co jest łatwe, a co trudne dla Polaka

Nie, gramatyka norweska jest dużo prostsza od polskiej, więc wiele rzeczy przyjdzie ci łatwiej, niż się spodziewasz. Jeśli znasz angielski albo niemiecki, rozpoznasz też sporo słówek. Najdłużej trwa osłuchanie się z mową Norwegów, szczególnie z dialektami.

Jeśli chcesz wiedzieć, ile czasu to zajmuje, przeczytaj, ile trwa nauka norweskiego.

Najłatwiejsze są czasowniki: w każdym czasie mają jedną formę dla wszystkich osób. Zamiast mówię, mówisz, mówi, mówimy… masz tylko snakker. Do tego rzeczowniki nie odmieniają się przez przypadki – zamiast siedmiu polskich przypadków zostaje tylko dopełniacz z -s (Annas bil – samochód Anny).

Pomaga też słownictwo: wiele podstawowych słów przypomina angielski lub niemiecki, a wyrazy „uczone” są międzynarodowe – końcówka -sjon odpowiada zwykle polskiemu -cja.

• hus

  dom

  Ang. „house”, niem. „Haus”.

• skole

  szkoła

  Niem. „Schule”.

• melk

  mleko

  Ang. „milk”, niem. „Milch”.

• informasjon

  informacja

• stasjon

  stacja

• aktuell

  aktualny

  Znaczy to samo co po polsku.

Bo norweski ma więcej samogłosek niż polski, a ich długość zmienia znaczenie. Tak (dach) ma długie a, a takk (dziękuję) – krótkie; podwójna spółgłoska oznacza, że samogłoska przed nią jest krótka.

• kino

  kino

  K przed i brzmi jak miękkie, ciche „ś”.

• ski

  narty

  Brzmi mniej więcej jak „szi”.

• sju

  siedem

  Sj jak „sz”; u wymawia się z zaokrąglonymi ustami, między polskim u a i.

• by

  miasto

  Norweskie y to nie polskie y: brzmi jak niemieckie ü.

• hva

  co

  H jest nieme: „wa”.

Więcej szczegółów znajdziesz w poradniku o wymowie norweskiej.

Tak, w większości dialektów słowa o dwóch i więcej sylabach mają jedną z dwóch melodii (tonelag), a niektóre różnią się tylko nią. Klasyczny przykład to tanken: z jedną melodią znaczy „zbiornik”, a z drugą – „myśl”.

Na początku nie musisz się tym przejmować. Kontekst prawie zawsze wyjaśnia znaczenie, a zła melodia brzmi po prostu jak obcy akcent. Najlepiej naśladować intonację całych zdań, a nie pojedynczych słów.

Tak, to największe zaskoczenie po przyjeździe do Norwegii: nie ma oficjalnej normy wymowy i ludzie mówią dialektem wszędzie, także w pracy i w telewizji. Nawet jeg („ja”) brzmi różnie: na zachodzie usłyszysz eg, a w Trøndelag i na północy æ.

Sam nie musisz mówić dialektem. Kursy uczą zwykle wymowy zbliżonej do okolic Oslo, którą wszyscy rozumieją, a ucho z czasem przyzwyczaja się do lokalnej odmiany.

Najtrudniejsze są rodzajniki, bo w polskim ich nie ma. Norweski ma trzy rodzaje – to akurat znasz z polskiego – ale rodzaj rzadko się pokrywa, a rodzajnik określony dokleja się na końcu słowa. W bokmål rodzaj żeński jest opcjonalny: poprawne są i jenta, i jenten (ta dziewczynka, forma określona).

Przyimków trzeba się uczyć na pamięć, a czasownik w zdaniu głównym stoi zawsze na drugim miejscu: po „dziś” podmiot przechodzi za czasownik. Więcej w artykule o rodzajnikach w języku norweskim.

• Jeg bor i Bergen.

  Mieszkam w Bergen.

• Jeg er på jobb.

  Jestem w pracy.

• Vi ses på mandag.

  Do zobaczenia w poniedziałek.

• I dag spiser jeg fisk.

  Dziś jem rybę.

  Dosłownie „dziś jem ja rybę”.

• Słuchaj od pierwszego dnia, nawet jeśli mało rozumiesz: radio, podcasty, seriale z norweskimi napisami.
• Ucz się każdego rzeczownika z rodzajnikiem (en, ei albo et).
• Powtarzaj całe zdania na głos, naśladując melodię – ćwiczysz wtedy samogłoski i tony naraz.
• Ucz się przyimków w gotowych zwrotach (på jobb, i dag, på norsk).
• Proś Norwegów, żeby mówili do ciebie po norwesku, a nie po angielsku.