Dziękuję po norwesku: takk, proszę, przepraszam i nie ma za co

Mówi się takk, czyli po prostu „tak” z krótkim a – co dla Polaka bywa zabawne, bo „tak” po norwesku to ja. Norwegowie dziękują bardzo często: przy płaceniu, przy wydawaniu reszty, przy wysiadaniu z autobusu.

• Takk

  Dziękuję / dzięki

• Tusen takk

  Bardzo dziękuję

  Dosłownie „tysiąc dzięki”; najczęstsza mocniejsza forma.

• Mange takk

  Wielkie dzięki

• Takk skal du ha

  Serdecznie dziękuję

  Cieplej i bardziej osobiście; do grupy: „takk skal dere ha”.

• Tusen hjertelig takk

  Z całego serca dziękuję

  Za coś ważnego.

• Takk for hjelpen

  Dzięki za pomoc

• Ja takk / Nei takk

  Tak, poproszę / Nie, dziękuję

  Tak grzecznie przyjmujesz albo odmawiasz.

• Takk, i like måte

  Dziękuję, nawzajem

  Też „takk, det samme”.

Nie ma słowa, którego używa się jak polskiego „proszę” – grzeczność tkwi w samej formie prośby. Prosi się pytaniem (Kan jeg få…?, „czy mogę dostać…?”), słówkiem gjerne („chętnie”) albo po prostu dodając takk na końcu.

• En kaffe, takk.

  Poproszę kawę.

• Kan jeg få regningen?

  Poproszę rachunek.

• Jeg vil gjerne ha en billett til Oslo.

  Poproszę bilet do Oslo.

• Kan du hjelpe meg?

  Możesz mi pomóc?

• Vennligst vent.

  Proszę czekać.

  Tylko na piśmie i w komunikatach; brzmi oficjalnie.

Istnieje vær så snill („bądź tak miły”), ale używa się go, gdy się nalega albo błaga: dziecko prosi o lody, ktoś mówi Vær så snill, ikke gå! („Proszę cię, nie odchodź!”).

Najczęstsza odpowiedź na takk to bare hyggelig („cała przyjemność po mojej stronie”). Usłyszysz też ingen årsak („nie ma za co”) i ikke noe problem („żaden problem”). Często odpowiada się po prostu kolejnym takk.

• Bare hyggelig

  Nie ma za co / cała przyjemność

  Dziś najbardziej naturalne.

• Ingen årsak

  Nie ma za co

  „årsak” brzmi mniej więcej jak „orsak”.

• Ikke noe problem

  Żaden problem

• Det var så lite

  To drobiazg

  Bardziej tradycyjne.

• Vær så god

  Proszę (podając coś) / częstuj się

  Przy podawaniu czegoś albo zapraszaniu do stołu. Pisze się też „værsågod”.

Uwaga: vær så god to nie „nie ma za co”, tylko „proszę” w sensie „proszę, oto…” albo „częstujcie się”. Jeśli ktoś podaje ci kawę i mówi vær så god, odpowiadasz takk.

Unnskyld to „przepraszam” przy drobiazgach i przy zaczepianiu kogoś; beklager to „przykro mi / przepraszam” za prawdziwy błąd albo przy złej wiadomości. Unnskyld brzmi mniej więcej jak „unszyl”: końcowego d się nie wymawia.

• Unnskyld, kan jeg komme forbi?

  Przepraszam, mogę przejść?

• Unnskyld, hvor er stasjonen?

  Przepraszam, gdzie jest dworzec?

• Beklager at jeg kommer for sent.

  Przepraszam za spóźnienie.

• Beklager, vi har stengt.

  Przykro nam, już zamknięte.

• Det går fint.

  Nic się nie stało.

  Typowa odpowiedź na przeprosiny.

„Przykro mi” w sensie współczucia to jeszcze coś innego: Det er jeg lei meg for („bardzo mi przykro z tego powodu”), a po czyjejś śmierci Kondolerer („wyrazy współczucia”).

W norweskim są stałe zwroty z „takk” na konkretne sytuacje – jeśli je pominiesz, możesz wypaść oschle.

• Takk for maten („dziękuję za jedzenie”): mówi się po posiłku, nawet w domu do rodziców. Gospodarz odpowiada Velbekomme (mniej więcej „na zdrowie”).
• Takk for sist („dzięki za ostatni raz”): gdy znów widzisz kogoś, z kim spędziłeś czas. Więcej w powitaniach po norwesku.
• Takk for i dag („dzięki za dziś”): wychodząc z pracy, z zajęć albo ze spotkania.
• Takk for nå („dzięki na razie”): na koniec rozmowy telefonicznej albo pogawędki.

Te zwroty usłyszysz w prawdziwych rozmowach od pierwszego dnia; inne codzienne wyrażenia znajdziesz w podstawowych zwrotach po norwesku.